# Wlz-pgb of zorg in natura: het zorgkantoor beslist

> Het CIZ zet de toegang. Het zorgkantoor zet hoe de zorg wordt geleverd: instelling, vpt, mpt of pgb.

Canonical: https://extradochter.nl/kennisbank/wlz/wlz-pgb-of-zorg-in-natura/
Last updated: 2026-10-26

## Twee besluiten, twee bureaus

Families zetten CIZ en zorgkantoor vaak op één hoop. Dat zijn twee deuren. [Het CIZ](https://www.ciz.nl/) oordeelt of u bij de Wlz hoort, en welk zorgprofiel daarbij past. Het zorgkantoor in uw regio regelt daarna dat de zorg er komt, en in welke vorm.

[Zorginstituut Nederland](https://www.zorginstituutnederland.nl/verzekerde-zorg/l/leveringsvormen-instelling-vpt-mpt-en-pgb-wlz) noemt die vormen leveringsvormen: wonen in een instelling, volledig pakket thuis, modulair pakket thuis, pgb, of een combinatie van mpt en pgb. U mag een wens hebben. Het zorgkantoor beslist of die wens verantwoord en doelmatig is.

![Twee mensen dicht bij elkaar in huis.](https://images.unsplash.com/photo-1491438590914-bc09fcaaf77a?auto=format&fit=crop&w=1600&h=720&q=80)

## Het CIZ zet geen pgb vast

Op de aanvraag bij het CIZ kunt u zetten dat u een pgb wilt. [Regelhulp](https://www.regelhulp.nl/onderwerpen/wetten-regels/wlz/wlz-pgb) schrijft wat er daarna gebeurt: het CIZ beoordeelt alleen de Wlz. Het CIZ bepaalt niet of u een pgb krijgt. De indicatie gaat naar het zorgkantoor, mét die voorkeur.

Het zorgkantoor toetst of u het budget kunt beheren, of iemand dat voor u doet, en of de zorg thuis of bij de gekozen aanbieders verantwoord is. Zonder dat oordeel is een voorkeur op het CIZ-formulier geen toekenning.

## Zorg in natura is de gecontracteerde weg

Zorg in natura betekent: het zorgkantoor wijst een aanbieder aan die een contract heeft. Bij een vpt is dat één aanbieder voor het hele huis. Bij een mpt kunnen dat er meer zijn. U kiest die aanbieders niet zelf uit de gouden gids. [De Rijksoverheid](https://www.rijksoverheid.nl/documenten/vraag-en-antwoord/verpleeghuizen-en-zorginstellingen/zorg-thuis-krijgen-via-wet-langdurige-zorg) zegt dat het zorgkantoor de administratie houdt.

Die weg is zwaarder op papier, lichter in het huis: u sluit geen losse zorgovereenkomsten, u dient geen declaraties in bij de [SVB](https://www.svb.nl/nl/pgb/). Het zorgplan of de afspraak met de aanbieder is het stuk dat u bewaart. Bezwaar tegen het besluit van het zorgkantoor staat open.

## Een pgb is werk, geen envelop

Een pgb is geen extra vrijheid zonder administratie. U maakt een budgetplan, sluit per zorgverlener een overeenkomst, en declareert bij de SVB. Het zorgkantoor controleert. [Regelhulp](https://www.regelhulp.nl/onderwerpen/wetten-regels/wlz/wlz-pgb) noemt ook schijnzelfstandigheid: wie u inhuurt, moet echt als zorgverlener te verantwoorden zijn.

Kunt u dat niet, dan is natura de vorm die dit huis draagt. Een wettelijk vertegenwoordiger of iemand uit het netwerk kan het pgb overnemen. Dat is geen eretitel. Het is een taak met termijnen, uren en een budget dat opraakt.

## Thuis alleen als het zorgkantoor ja zegt

[De Rijksoverheid](https://www.rijksoverheid.nl/documenten/vraag-en-antwoord/verpleeghuizen-en-zorginstellingen/zorg-thuis-krijgen-via-wet-langdurige-zorg) begint met de zin: Wlz-zorg thuis kan alleen als u met de nodige zorg veilig thuis kunt blijven wonen. Het CIZ heeft die veiligheid niet als leveringsbesluit gezet. Het zorgkantoor doet dat gesprek: wie de nacht houdt, welke aanbieder de dag vult, of een instelling dichterbij is.

Een nee op zorg thuis is geen intrekking van de indicatie. De toegang blijft. De vorm wordt anders: een plek in een instelling, of een ander pakket. Tegen dat besluit van het zorgkantoor kunt u bezwaar maken, schrijft [Zorginstituut Nederland](https://www.zorginstituutnederland.nl/verzekerde-zorg/l/leveringsvormen-instelling-vpt-mpt-en-pgb-wlz).

## Wissel van vorm later

Een leveringsvorm is geen levenslang stempel, ook al is de indicatie dat wel. U kunt later met het zorgkantoor van vpt naar mpt, of van natura naar pgb, als de situatie dat draagt. Elke wissel is opnieuw een oordeel over verantwoord en doelmatig.

Het CIZ komt daar niet bij, tenzij u de indicatie wilt wijzigen of intrekken. [De beleidsregels 2026](https://www.ciz.nl/beleidsregels-wlz-2026) houden intrekking bij het CIZ. De vorm houdt het zorgkantoor. Twee brieven, twee bureaus. Leg ze niet in één map zonder etiket.

## Checklist voor het gesprek met het zorgkantoor

Neem de CIZ-brief mee. De rest van het gesprek gaat over de vorm.

- Welk zorgkantoor hoort bij uw regio, en wie is het aanspreekpunt?
- Wilt u thuis blijven, of staat een instelling al op tafel?
- Is de wens vpt, mpt, pgb of een mix, en wie kan die vorm dragen?
- Kunt u een pgb beheren, of doet een vertegenwoordiger dat?
- Welke aanbieder heeft al een contract, en kent dit huis die al?
- Wat gebeurt er als het zorgkantoor zorg thuis niet verantwoord vindt?
- Weet u dat bezwaar tegen het zorgkantoor losstaat van bezwaar bij het CIZ?
- Wie bewaart het zorgplan of de zorgovereenkomsten?

## Officiële informatie

- [Zorginstituut, leveringsvormen](https://www.zorginstituutnederland.nl/verzekerde-zorg/l/leveringsvormen-instelling-vpt-mpt-en-pgb-wlz). Het zorgkantoor beslist of de vorm haalbaar is.
- [Regelhulp, Wlz-pgb](https://www.regelhulp.nl/onderwerpen/wetten-regels/wlz/wlz-pgb). Het CIZ bepaalt het pgb niet.
- [Rijksoverheid, zorg thuis via de Wlz](https://www.rijksoverheid.nl/documenten/vraag-en-antwoord/verpleeghuizen-en-zorginstellingen/zorg-thuis-krijgen-via-wet-langdurige-zorg). Zorgkantoor bespreekt de mogelijkheden.
- [SVB, pgb](https://www.svb.nl/nl/pgb/). Declaraties en overeenkomsten bij een budget.
- [CIZ](https://www.ciz.nl/). Toegang en profiel, geen leveringsvorm.
- [Regelhulp, Wlz-aanvraag](https://www.regelhulp.nl/onderwerpen/wetten-regels/wlz/wlz-aanvraag). Eerst het CIZ, daarna het zorgkantoor.
- [CIZ, wat u moet weten](https://www.ciz.nl/wet-langdurige-zorg/wat-moet-u-weten-voordat-u-een-aanvraag-doet). Indicatie is toegang, niet het rooster.

## Meer van ExtraDochter

- [Vpt, mpt of pgb](https://extradochter.nl/kennisbank/wlz/volledig-pakket-thuis-of-modulair/). Wat er in welk pakket thuis zit.
- [Hoe het CIZ de indicatie stelt](https://extradochter.nl/kennisbank/wlz/ciz-indicatie-via-het-ciz/). Zes weken, eigen handtekening, meestal levenslang.
- [Begeleiding met een pgb](https://extradochter.nl/kennisbank/persoonlijke-begeleiding/begeleiding-pgb/). Zelf kiezen wie het blok in huis doet.

## Het zorgkantoor houdt de leveringsvorm

[Zorginstituut Nederland](https://www.zorginstituutnederland.nl/verzekerde-zorg/l/leveringsvormen-instelling-vpt-mpt-en-pgb-wlz) noemt instelling, vpt, mpt en pgb leveringsvormen. Het zorgkantoor beslist of de gewenste vorm haalbaar is. Bezwaar tegen dat besluit staat open. [Het CIZ](https://www.ciz.nl/) houdt alleen de toegang en het zorgprofiel.

[Regelhulp](https://www.regelhulp.nl/onderwerpen/wetten-regels/wlz/wlz-pgb) schrijft dat het CIZ niet bepaalt of u een pgb krijgt. De voorkeur gaat mee naar het zorgkantoor. [De Rijksoverheid](https://www.rijksoverheid.nl/documenten/vraag-en-antwoord/verpleeghuizen-en-zorginstellingen/zorg-thuis-krijgen-via-wet-langdurige-zorg) laat het zorgkantoor de mogelijkheden thuis bespreken. [De SVB](https://www.svb.nl/nl/pgb/) betaalt bij een pgb de zorgverleners uit. Natura houdt de administratie bij het zorgkantoor.

## Bronnen

1. [Zorginstituut, leveringsvormen](https://www.zorginstituutnederland.nl/verzekerde-zorg/l/leveringsvormen-instelling-vpt-mpt-en-pgb-wlz). Het zorgkantoor oordeelt of de vorm haalbaar is.
2. [Regelhulp, Wlz-pgb](https://www.regelhulp.nl/onderwerpen/wetten-regels/wlz/wlz-pgb). Het CIZ zet geen pgb vast.
3. [Rijksoverheid, zorg thuis via de Wlz](https://www.rijksoverheid.nl/documenten/vraag-en-antwoord/verpleeghuizen-en-zorginstellingen/zorg-thuis-krijgen-via-wet-langdurige-zorg). Zorgkantoor bespreekt de mogelijkheden.
4. [SVB, pgb](https://www.svb.nl/nl/pgb/). Declaraties en overeenkomsten.
5. [CIZ](https://www.ciz.nl/). Toegang en profiel, geen vorm.
6. [Regelhulp, Wlz-aanvraag](https://www.regelhulp.nl/onderwerpen/wetten-regels/wlz/wlz-aanvraag). Eerst het CIZ, daarna het zorgkantoor.
7. [CIZ, wat u moet weten](https://www.ciz.nl/wet-langdurige-zorg/wat-moet-u-weten-voordat-u-een-aanvraag-doet). Indicatie is toegang, niet het rooster.

## Related

- [Wlz](https://extradochter.nl/kennisbank/wlz/)
